Từ 6 đến 18 tháng tuổi

Trong khi cùng chơi với con bạn, đột nhiên em bé cắn tay bạn. Bạn cần phải làm gì.

Việc không nên làm

• Đừng cắn lại bé. Nhiều bố mẹ nghĩ rằng đó là cách tốt nhất để dạy bé đừng cắn bạn, nhưng bé không hiểu rằng bé bị cắn là do bé khiến bạn bị đau. Kết quả duy nhất là cả bạn và bé đều bị đau, và mối quan hệ bố mẹ - con cái sẽ tổn thương.

Việc nên làm

• Đẩy  bé ra xa và nói kiên quyết "Không cắn mẹ. Bởi vì làm như vậy mẹ sẽ bị đau."
• Chỉ cho bé các hành vi thay thế như ôm lấy bố mẹ.
• Đưa cho em bé đang mọc răng một thứ gì đó mềm mại để bé cắn.

Các em bé ở lứa tuổi này có thể bập bẹ, la hét, khóc, đấm đá để truyền đạt các nhu cầu của mình. Bé khám phá và dùng xúc giác để tìm hiểu về cơ thể và môi trường xung quanh, chứ không phải là cố tình làm đau hoặc cố tình không làm theo lời bạn. Chúng ta cần giới hạn hành vi nào thì gây nguy hiểm hoặc làm đau người khác, nhưng giới hạn theo cách khiến bé không hoảng sợ hoặc không có hại cho bé. Mục đích của chúng ta là giúp đỡ bé thể hiện các cảm xúc mà bé không tự làm đau mình hoặc làm đau người khác.

• Xem xét các dấu hiệu và học cách nói chuyện với bé khi bé buồn hoặc bé bị kích động.
• Chỉ cho em bé thấy cách diễn đạt các nhu cầu của mình bằng các cách khác như vỗ tay hoặc cười.
• Bạn hãy phản ứng nhất quán.

Bé từ 2 đến 3 tuổi

Khi bé giận, bé nằm lăm trên sàn cửa hàng đồ chơi để đá lung tung và la hét chỉ bởi vì bạn không mua cho bé một món đồ chơi mà bé muốn. Vậy bạn cần phải làm gì?

Việc không nên làm

• Đừng cố gắng giải thích lý do với bé. Bé không hiểu những lời giải thích của bạn trong khi bé đang giận.
• Bạn đừng mất bình tĩnh, bởi vì điều này sẽ làm con bạn sợ và vô tình bạn đã nêu một gương xấu cho con.
• Đừng nhượng bộ con bạn, bởi vì khi bạn nhượng bộ tức là bạn đã thưởng cho hành vi xấu của con và khuyến khích lần sau con tiếp tục làm vậy để đạt được mong muốn.
• Đừng hối lộ con bạn bằng kẹo hoặc những thứ khác. Bé có thể sẽ đòi hỏi những thứ khác.

Việc nên làm

• Bình tĩnh và đừng lo lắng về người khác suy nghĩ gì.
• Phớt lờ cơn giận. Bạn hãy chỉ cho bé chú ý sang thứ khác.
• Nếu cần thiết, bạn hãy bế con lên để bé đừng tự làm đau mình hoặc đập phá đồ đạc.
• Bạn hãy rời cửa hàng đồ chơi nếu như bé tiếp tục nổi giận.
• Khi con bạn đã bình tĩnh lại, bạn hãy giải thích rằng bạn sẽ rời cửa hàng bất cứ khi nào bé giận.
• Thưởng cho hành vi tốt của bé bằng cách dành thời gian đặc biệt cho con ngay sau khi con làm việc tốt càng sớm càng tốt.

Chúng ta biết rằng tuổi lên 2 là một giai đoạn rất khó khăn đối với cha mẹ, bởi vì trong thời gian đó bé bắt đầu tỏ ra thách thức và khó bảo. Bé cần khám phá ra các điểm mạnh của chính bé, bé cần chia tách bản thân từ cha mẹ, và bé cần học cách tự điều khiển bản thân. Chúng ta có thể dạy cho con cái cư xử đúng đắn bằng cách thưởng khi con cư xử tốt, phớt lờ các hành vi xấu và ngăn chặn cho bé đừng tự làm đau mình hoặc làm đau người khác.

• Trước khi đi vào cửa hàng đồ chơi, bạn hãy mô tả hành vi mà bạn mong đợi và các hậu quả đối với hành vi không mong đợi.
• Bạn hãy cảm thấy an toàn trong chiến lược chung của bạn, vì vậy bạn mới không dễ dàng nhượng bộ con cái.

Bé 3 đến 4 tuổi

Con bạn xô đẩy hoặc cấu véo bạn cùng lớp, hoặc sử dụng ngôn ngữ không phù hợp thì bạn cần phải làm gì?

Việc không nên làm

• Đừng đánh con bạn. Bởi vì nếu làm như vậy, bạn đang dạy con rằng bé có thể đánh người khác miễn là mình lớn hơn người khác.
• Đừng phê phán hoặc nổi giận. Bởi vì bạn sẽ hạ thấp lòng tự trọng của con và nêu gương xấu cho con.
• Đừng cách ly con khỏi bạn bè.

Việc nên làm

• Lắng nghe để hiểu nguyên nhân vì sao khiến con giận và giúp đỡ bé thể hiện cảm xúc theo cách phù hợp.
• Cho con biết những từ ngữ phù hợp để truyền đạt cảm xúc.
• Sử dụng phương pháp đình chỉ chơi cho đến khi bé ngồi yên lặng trong thời gian đình chỉ chơi.

Nguyên tắc của Phương pháp đình chỉ chơi:

1. Nói với con bằng giọng kiên quyết và tự chủ rằng bây giờ đã đến thời gian đình chỉ chơi (do con có một hành vi xấu nào đó.).
2. Đặt con vào nơi quy định, nhưng nơi đó cần cách ly khỏi hoạt động mà con bạn đang tham gia.
3. Nói với con bạn rằng bé cần ngồi yên lặng ở đây trong vòng bao nhiêu phút (số phút tương ứng với số tuổi của bé. Bé 2 tuổi - 2 phút. Bé 3 tuổi - 3 phút. Bé 4 tuổi - 4 phút).
4. Nếu bé không chịu ngồi yên lặng trong khoảng thời gian đã định thì bạn lại tiếp tục một khoảng thời gian đình chỉ tiếp.
   

Các bé ở lứa tuổi này bắt đầu học các nguyên tắc và các giới hạn nhưng bé cũng có thể gặp các sai lầm. Bạn cần nhắc nhở bé và đưa ra những hậu quả ngay lập tức để tôn trọng lòng tự trọng của bé và giúp bé học hỏi mà không cần phải làm cho bé xấu hổ hoặc khiến  bé phải giận dữ đối phó với cha mẹ.

• Quan sát cách con bạn chơi và khen ngợi hành vi tốt. Ví dụ, "Mẹ thực sự thích cách con yêu cầu đến lượt khi chơi xích đu với bạn."
• Bạn hãy đảm bảo rằng bạn và những người khác đều là những tấm gương tốt trong việc diễn đạt cảm xúc của mình.

Nguồn: FamilyEducation.com

Biên dịch: Ngô Thu Hiền.