Trẻ sơ sinh, đặc biệt là những trẻ đang trong giai đoạn phát triển ở những năm đầu, khi mà sức đề kháng còn rất non yếu, chưa thể thích nghi được với những biến đổi đột ngột của thời tiết nên tình trạng bệnh viêm phế quản, viêm phổi là không thể tránh khỏi. Việc phát hiện sớm nguyên nhân để nhanh chóng tìm cách can thiệp, hỗ trợ và điều trị thật đúng cách chính là một việc làm vô cùng quan trọng, vô cùng cần thiết vì... Chi tiết »
Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không và cách điều trị hiệu quả tại nhà

Trẻ sơ sinh, đặc biệt là những trẻ đang trong giai đoạn phát triển ở những năm đầu, khi mà sức đề kháng còn rất non yếu, chưa thể thích nghi được với những biến đổi đột ngột của thời tiết nên tình trạng bệnh viêm phế quản, viêm phổi là không thể tránh khỏi. Việc phát hiện sớm nguyên nhân để nhanh chóng tìm cách can thiệp, hỗ trợ và điều trị thật đúng cách chính là một việc làm vô cùng quan trọng, vô cùng cần thiết vì nếu để lâu sẽ rất dễ gây ra nhiều biến chứng bất lợi làm ảnh hưởng tới thể chất, tới sức khỏe của con trẻ. Thông qua bài viết này, chúng tôi muốn các chị em sớm nhận định được dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết để giúp bạn có thêm nhiều kinh nghiệm hơn trong quá trình chăm sóc con nhỏ lúc ốm đau.

Nào hãy cùng SinhCon.com chúng tôi tìm hiểu xem dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết thông qua những góp ý sẻ chia chân thành nhất bên dưới đây nhé!

Vì sao trẻ sơ sinh dễ mắc bệnh viêm phổi?

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ sơ sinh thường do các loại vi khuẩn như Listeria, Coli, các vi khuẩn Gram âm. Nhiễm khuẩn phổi có thể xảy ra từ trước, trong hoặc sau khi đẻ, liên quan tới thời gian vỡ ối trước khi đẻ. Trẻ cũng có thể bị bệnh ngay trong khi đẻ do hít phải nước ối, phân su đã bị nhiễm khuẩn hoặc dịch tiết ở đường sinh dục của người mẹ. Ngoài ra, ở những trẻ đẻ non, trẻ thiếu cân do các phản xạ đường thực quản còn chưa hoàn thiện, vận động cơ chưa đều đặn nên thường xuyên bị trào ngược thực quản dạ dày. Khi trẻ bú mẹ thường hay bị nôn, trớ, nếu sữa bị hít nhầm vào khí quản, sẽ gây ra các triệu chứng như thở gấp, hụt hơi, tím tái mặt, lượng sữa hít vào càng nhiều càng có khả năng gây viêm phổi. Một số bệnh như viêm khoang miệng, viêm da, viêm dây rốn… đều có thể dẫn tới viêm phổi sơ sinh.

Phát hiện nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ để giảm thiểu nguy cơ tử vong

Triệu chứng ban đầu của trẻ bị viêm phổi

  • Ho vừa đến nặng – thường là ho nặng tiếng, nhưng không nhất thiết như vậy.
  • Sốt – sốt vừa đến sốt cao.
  • Thở nhanh liên tục (khác với thở nhanh nhất thời khi trẻ bị sốt cao).

Khi trẻ bị viêm phổi, phổi của trẻ sẽ mất tính mềm mại và không thể giãn nở dễ dàng khi trẻ hít thở mà hậu quả là trẻ có thể bị thiếu oxy. Vì vậy trẻ buộc phải thở nhanh hơn dể bù đắp lại sự thiếu hụt này.

Dựa theo công trình nghiên cứu khoa học quy mô tại nhiều nơi trên thế giới, Tổ chức Y tế Thế giới đã thấy rằng: thở nhanh là triệu chứng xuất hiện sớm nhất khi trẻ vị viêm phổi, sớm hơn cả các dấu hiệu có được khi nghe phổi bằng ống nghe và cũng là triệu chứng rất dễ phát hiện ở mọi lúc, mọi nơi chỉ bằng một phương tiện rất dễ tìm: đồng hồ có kim giây.

Chúng ta có thể đếm được nhịp thở của trẻ trong trọn một phút để xem trẻ có thở nhanh hay không. Gọi là thở nhanh khi:

  • Nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng.
  • Từ 50 lần/phút trở lên ở trẻ từ 2 – 11 tháng.
  • Từ 40 lần/phút trở lên ở trẻ từ 12 tháng – 5 tuổi.

Khi đó trẻ đã có triệu chứng viêm phổi, cần được đưa đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị ngay. Vì nhịp thở có thể tăng khi trẻ gắng sức (bú, quấy khóc…) nên chúng ta cần phải đếm nhịp thở khi trẻ nằm im, tốt nhất khi ngủ.

Triệu chứng trẻ bị viêm phổi cấp

  • Đau ngực – không chỉ trong lúc ho, mà cả giữa các cơn ho.
  • Nôn – không chỉ sau những cơn ho mạnh mà cả giữa các cơn ho.
  • Thở gắng sức: Khi viêm phổi diễn tiến thành nặng, phổi sẽ ngày càng mất tính mềm mại có thể trở nên đặc cứng làm trẻ phải gắng sức nhiều để thở. Khi đó các cơ hô hấp, đặc biệt là cơ hoành – một loại cơ hô hấp ngăn đội ngực và bụng, phải tăng cường co bóp để bù đắp. Khi đó phần dưới lồng ngực của trẻ sẽ bị cơ này kéo lõm vào khi trẻ hít vào.

Cách để cha mẹ phát hiện tình trạng rút lõm lồng ngực ở trẻ nhỏ: cánh mũi phập phồng, thở rên, co kéo cơ liên sườn (phần mềm giữa các xương sườn lõm vào khi trẻ hít vào), co rút hõm ức, rút lõm lồng ngực. Vén áo trẻ và nhìn vào ranh giới giữa ngực và bụng xem có dấu hiệu lõm vào khi trẻ hít vào không. Khi bé hít vào, phần dưới lồng ngực không phình ra như thường lệ mà lõm vào, nguyên nhân là do cơ hoành phân cách ổ bụng và lồng ngực cũng tham gia vào quá trình thở. Nếu chỉ phần mềm giữa xương sườn hoặc vùng trên xương đòn rút lõm thì không phải là rút lõm lồng ngực.

Dấu hiệu cho biết bệnh viêm phổi của trẻ đã tới mức nguy hiểm cần phải đi bệnh viện cấp cứu ngay lập tức là khi nào?

Cơ thể tím tái: Tím tái là biểu hiện cơ thể trẻ, có thể nhận biết triệu chứng ở mặt, chân, tay cho đến toàn thân có biểu hiện da nhợt nhạt và tím lại thì đó là dấu hiệu của rối loạn hô hấp. Trẻ có hiện tượng này có nghĩa là đang viêm phổi nặng, nếu không được phát hiện và đưa đi cấp cứu kịp thời rất dễ để lại biến chứng, thậm chí là tử vong.

Các triệu chứng khác:

  • Ở trẻ dưới 2 tháng, đó là: Bỏ bú hoặc bú kém, co giật, trẻ ngủ li bì – khó đánh thức trẻ dậy, sốt hoặc lạnh, thở khò khè.
  • Ở trẻ từ 2 tháng – 5 tuổi, đó là: Trẻ không thể uống được gì cả, co giật, ngủ li bì – khó đánh thức, thở có tiếng rít, suy dinh dưỡng nặng.

Làm sao xác định bé có bị viêm phổi không?

  • Nếu bé có tất cả các biểu hiện trên thì nhiều khả năng trẻ bị viêm phổi.
  • Nếu bé chỉ có 1 hay 2 triệu chứng thì nhiều khả năng là trẻ KHÔNG bị viêm phổi.
  • Quan trọng nhất là 3 dấu hiệu – ho + sốt + thở nhanh hay thở gắng sức.

Ví dụ:

  • Nếu bé ho rất nhiều, sốt và đau ngực nhẹ khi ho, nhưng thở êm ái và không đau ngực ngoài cơn ho, ít khả năng là trẻ bị viêm phổi.
  • Nếu bé ho nhiều, có kèm nôn sau một số cơn ho nhưng KHÔNG SỐT, thì cũng ít khả năng là trẻ bị viêm phổi.

Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết phần 1

Cách điều trị bệnh viêm phổi cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại nhà hiệu quả nhất

Khi bị viêm phổi, trẻ có thể được điều trị tại nhà. Bốn công việc cần phải làm là:

1. Cho trẻ bị viêm phổi uống kháng sinh thích hợp và đúng liều

  • Điều quan trọng nhất để trẻ có thể khỏi bệnh là trẻ cần phải được cho uống kháng sinh thích hợp đúng cách, đủ liều và đủ thời gian. Khi được thầy thuốc chỉ định, các bậc cha mẹ cần nhận biết đúng dạng thuốc cần cho trẻ uống, liều lượng mỗi lần uống, số lần uống trong ngày và số ngày cần cho trẻ uống thuốc.
  • Đối với các loại thuốc viên, cần tán nhỏ viên thuốc trước khi cho trẻ uống (có thể cho vào một ít nước và chờ vài phút, nước sẽ làm viên thuốc bở ra và dễ nghiền nhỏ hơn). Có thể pha thêm một ít đường, hoặc pha với một ít sữa, nước cháo để bé có thể uống dễ dàng hơn. Nếu trẻ ói trong vòng 30 phút sau khi uống thuốc, cần cho bé uống lại một liều khác.
  • Tuy nhiên cũng cần tránh lạm dụng kháng sinh khi trẻ chỉ bị cảm ho thông thường. Thật thế ngoài việc tốn kém, tác dụng phụ trước mắt hay lờn thuốc về lâu về dài, người ta cũng đã chứng minh được rằng việc lạm dụng kháng sinh như thế cũng không ngừa được biến chứng viêm phổi ở trẻ chỉ bị ho cảm thông thường.

2. Điều trị các triệu chứng ho, sốt, khò khè kèm theo

Tùy trường hợp mà thầy thuốc sẽ cho trẻ các loại thuốc cần thiết khác như thuốc hạ sốt (Paracetamol), thuốc điều trị khò khè (Salbutamol, Trebutaline). Cần cho trẻ uống đúng theo hướng dẫn dù rằng các loại thuốc này cũng khá an toàn cho trẻ em.

Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết phần 2

3. Chăm sóc trẻ tại nhà đúng cách

Thông thường trẻ bị viêm phổi nhẹ hoàn toàn có thể điều dưỡng và dùng thuốc trị liệu tại nhà, ngoài việc tuân thủ theo lời dặn của thầy thuốc, trong chăm sóc phải chú ý:

Môi trường và nghỉ ngơi

Khi trẻ bị viêm phổi thì phòng ở phải giữ yên tĩnh để bé nghỉ ngơi thoải mái. Nghỉ ngơi nhiều có thể giảm bớt tiêu hao năng lượng, bảo vệ công năng tim phổi và giảm chứng bội nhiễm. Để bé gối đầu cao một chút hoặc nằm nửa ngồi, còn phải thường xuyên trở mình đổi tư thế nằm hoặc thường xuyên bế bé dậy để giảm nhẹ ứ máu phổi. Bé trong thời kỳ hồi phục có thể tham gia hoạt động ngoài trời vừa phải, đều xúc tiến tiêu tan chứng viêm phổi. Tránh khói bụi, đặc biệt là khói thuốc lá, khói xe hơi, thời tiết lạnh hoặc tiếp xúc với các hóa chất. Do đó các Mẹ nên giữ ấm trẻ khi thời tiết lạnh và giữ môi trường xung quanh trẻ thật trong lành.

Dinh dưỡng và cách cho ăn

  • Trẻ bị viêm phổi vì các tiêu hao sốt tăng, công năng tiêu hóa bị ảnh hưởng cho nên thức ăn cho bé phải dễ tiêu hóa – giàu chất dinh dưỡng. Phải kiên trì cho bé ăn, bú, tránh các tập quán kiêng ăn để đảm bảo đủ chất dinh dưỡng.
  • Cần cho trẻ ăn đủ chất, bú đều đặn khi đang bệnh. Khi trẻ vừa khỏi bệnh cũng cần bồi dưỡng thêm cho trẻ mau lại sức. Đối với trẻ nhỏ, khi mũi bị nghẹt, tắc, trẻ sẽ khó bú, khó ăn hơn. Vì vậy cần thông thoáng mũi, để trẻ có thể bú, ăn dễ dàng hơn.
  • Nếu bé khó thở vừa ăn vừa suyễn, có thể cho ăn thành nhiều bữa, và cẩn thận không để bé sặc, khi bé ho nên tạm dừng cho ăn để tránh gây ngạt thở, đồng thời nên cho trẻ uống nhiều nước để giúp hóa lỏng đờm.
    Cần cho trẻ uống nhiều nước hoặc tăng cường cho trẻ bú. Đây là điều rất quan trọng vì trẻ bị viêm phổi cần được cung cấp nhiều nước để làm loãng đàm, dịu họng, giảm ho.

Hít thở hơi nước ấm và vỗ lồng ngực – phương pháp này rất quan trọng

Đưa bé vào ngồi trong phòng tắm đã bật vòi sen với nước nóng, cho bé hít thở hơi nước ấm trong vòng 10 phút, khoảng 4-6 lần mỗi ngày. Khum bàn tay và vỗ vào lồng ngực bé, tập trung vào vùng được chẩn đoán là có viêm phổi. Vỗ nhanh trong vòng 1 phút, rồi nghỉ 1 phút, rồi tiếp tục vỗ và nghỉ như vậy trong vòng 10 phút. Động tác này giúp các ổ đờm long ra, nhờ đó bé có thể ho và khạc đờm ra ngoài. Khuyến khích bé ho trong quá trình vỗ rung.

Riêng đối với triệu chứng ho ở bé bị viêm phổi, chúng ta cần lưu ý:

  • Khi trẻ bị Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, ho chính là một phản xạ có lợi để tống đàm dãi ra ngoài, giúp đường thở được thông thoáng cho trẻ có thể hít thở dễ dàng. Vì vậy không nên lạm dụng các loại thuốc ho để kìm hãm phản xạ có lợi này của trẻ nhất là khi hiện nay có nhiều loại thuốc ho có thể gây ngộ độc, tác dụng phụ quan trọng ở trẻ em nếu dùng không đúng cách.
  • Trên thực tế nếu dùng đúng loại kháng sinh thích hợp để trị viêm phổi cũng sẽ giúp trẻ giảm ho nhanh chóng. Chỉ khi nào trẻ ho nhiều dẫn đến những hậu quả xấu cho trẻ như nôn ói, mất ngủ, đau tức ngực, đau rát họng… chúng ta có thể cho trẻ dùng các thuốc ho an toàn.
  • Tổ chức y tế thế giới cũng như Bộ Y tế khuyến cáo nên dùng các loại dược thảo, thuốc nam an toàn đã từng được lưu truyền rất rộng rãi trong dân gian: tắc (quất) chưng đường, rau tần dầy lá, mật ong, gừng…Các loại thuốc ho như siro Astex (dùng tại BV. Nhi Đồng 1), sirop Pectol E là các thuốc có thành phần chính là thảo dược an toàn (Tần dầy lá, núc nác…) cũng có thể được sử dụng cho trẻ em.

Ban ngày: Nếu trẻ không quá mệt mỏi vì ho thì không nên dùng các loại thuốc ức chế cơn ho. Có thể dùng thuốc long đờm nếu cần, giúp làm loãng chất nhầy kẹt lại trong phổi.

Ban đêm: Nếu trẻ ho quá nhiều, có thể dùng kết hợp thuốc long đờm và thuốc ức chế cơn ho. Nếu bé chỉ ho vừa phải thì cố gắng không dùng thuốc chống ho.

Quan sát bệnh tình: Trong chăm sóc tại nhà phải quan sát kỹ tình hình sắc mặt, ho và hít thở của bé. Theo dõi môi có tím xanh không nếu phát hiện có tình huống dị thường nên kịp thời đưa bé đến bệnh viện trị liệu.

4. Đúng lịch đưa trẻ bị bệnh việm phổi đến tái khám hoặc khám lại ngay lập tức khi trẻ trở nặng

Tái khám theo hẹn: Trẻ cần được bác sĩ khám lại sau 2 ngày để đánh giá xem thuốc kháng sinh này có hiệu quả tốt hay không. Ngay trong trường hợp tốt nhất (trẻ thở trở lại bình thường, hết sốt, ăn – bú khá hơn) trẻ cũng cần phải tiếp tục cho uống kháng sinh đủ thời gian là 5 ngày.

Nếu sau 2 ngày tái khám, nếu trẻ còn thở nhanh, thầy thuốc sẽ cho bé dùng một loại kháng sinh cần thiết khác hoặc cho cháu nhập viện điều trị.

Khám lại ngay: Cũng cần lưu ý theo dõi và đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế, bệnh viện nếu thấy trẻ có một trong các dấu hiệu sau: thở khó khăn (thở nhanh hơn – mạnh hơn, thở co lõm lồng ngực), trẻ không thể uống được nước, trẻ trở nên mệt hơn. Đây là những dấu hiệu cho biết bệnh của trẻ đã trở nặng, cần nhập viện ngay.

Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết phần 3

Phòng bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ như thế nào cho đúng?

  • Trong quá trình mang thai các thai phụ phải đi kiểm tra thai định kỳ để phát hiện và can thiệp kịp thời khi xảy ra những bất thường của thai nhi.
  • Sinh con tại cơ sở y tế để đảm bảo an toàn cho sản phụ và trẻ sơ sinh.
  • Cần chăm sóc tốt cho bà mẹ và trẻ sau khi sinh.
  • Cho trẻ sơ sinh bú sữa mẹ hoàn toàn, đúng cách để tăng sức đề kháng cho trẻ.
  • Giữ vệ sinh cho trẻ, người chăm sóc phải rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chăm sóc trẻ để trẻ không bị lây nhiễm vi khuẩn.
  • Dụng cụ để chăm sóc trẻ như cốc, thìa, chăn, áo, tã…phải sạch, khô, vô trùng, tránh không cho tiếp xúc với các nguồn lây bệnh…

Trên đây là những dấu hiệu viêm phổi ở trẻ sơ sinh và cách điều trị hiệu quả tại nhà các mẹ cần biết, mong rằng đây sẽ là nền tảng kiến thức căn bản nhất nhằm hỗ trợ bạn phần nào trong việc chăm sóc, nuôi dạy con nhỏ. Nên nhớ rằng, sơ sinh là giai đoạn hết sức quan trọng bởi thể trạng bé còn khá non yếu, thế nên để phòng tránh các bệnh liên quan tới đường hô hấp thì mẹ hãy cố gắng giữ ấm cho con, tích cực chăm sóc con theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, cho trẻ uống kháng sinh theo chỉ định khi cần thiết, có như vậy thì con bạn mới được bảo vệ một cách tốt nhất về mặt sức khỏe trong những năm đầu đời. Chúc bạn nuôi con khỏe-dạy con ngoan. Hãy là người bạn đồng hành thân thiết nhất của SinhCon.com trong những tin bài sức khỏe mẹ và bé tiếp theo nhé!


Tổng hợp & BT:

Về Menu

Bệnh trẻ em Bệnh trẻ em viêm phổi ở trẻ sơ sinh

nư sinh cháy khét đồng cảm Bầubí mong muốn có thai thiếu chất béo Tự làm nước sinh tố giúp da sáng uống nước hoa quả bà bầu nằm viện Hướng dẫn cho con bú khi ngực mẹ quá mỹ uyên bắt mẹ bầu bị phù nề uống thuốc bắc Những loại nấm có lợi cho sức khỏe bieng an triết lý kinh doanh Ông và cháu 6 cách đơn giản tác dụng phục Cấm làm gì sau khi sex sinh non Làm đẹp bằng trái cây thói quen thành công đo Đi xe đạp hay chạy bộ thì tốt hơn tiêm phòng viêm gan b tim nằm bên phải trị mồ hôi nách xu li stress tre em Giảm cân bằng mật ong tu the nam ngu khi mang thai 3 thang dau mụn li ti Mẹ đánh ăn thịt bò Chuẩn Bị Mang Thai mạng xã hội dà quan an mua thu cho me bau Nguyên nhân gây bệnh sốt vàng gioi tinh cách giảm stress tui cuu thuong thai 30 tuần uống sữa đậu nành khi mang thai Trẻ chậm nói Không nên chủ quan cholesterol cao trong thai ky thực phẩm tăng sức đề kháng cho trẻ trị hôi nách bằng cà chua chăm sóc da nhờn bướng Trẻ em không nên dùng thuốc Gentamicin NGỰC CHẢY XỆ bai thuoc tri ho cách vượt qua khó khăn be khong chiu bu me bà bầu giảm cân sau sinh co bau để trẻ biết nghe lời Cho con ngủ bánh ướt tôm chấy Yoga cơ mặt lịch sự bệnh bạch biến thành phần sữa Đêm tân hôn cay đắng biết chồng gay Thô Nhi Ky thuốc Aspirin cach sinh con theo y muon chủ quan lõi giấy vệ sinh tách trà Phát triển trẻ sơ sinh bữa chính nhung giảm thâm nám Cắm hoa đẹp khi nào nên chườm đá bÃƒÆ trai cơm chan canh tấn công phụ gia thực phẩm thể tíc chup anh con Nước cốt chanh thành công lipbalm sự kiện Nam sơmi phuong phap dat vong nuôi mèo sống lâu thao ta c chống cảm cúm la Khơ Thị Beaty cước tay chân Dễ ung thư khi tái sử dụng thùng sơn ai không nên ăn su hào tư thế Sirsasana cam van khi mang thai Cách làm Tôm chiên xốt dứa mùi cơ thể đá bóng đeo kính bị đau thần kinh tọa nên tập ngày 4 Nhìn vào chọn chanh Bệnh Peyronie THE LAST Chữa đau mắt do dị ứng mưng mu nuôi mèo Đừng tiec thai nhi 30 tuần tuổi Bà bầu nên ăn gì trẻ yêu sớm meo dau do nam sai tu the usb