Dao: tên một loại ngọc
quý; lâm: rừng cây;
quỳnh: tên một loài ngọc
đỏ, đẹp; thụ: cây
Nghĩa: Rừng ngọc dao,
cây ngọc quỳnh. Nghĩa
bóng: Chỉ người có phong
tư đẹp đẽ, khác thường.
Truyện Kiều:
Hài văn lần bước dặm
xanh
Một vùng như thể cây
quỳnh, cành dao
Ví dụ đặt tên: Phạm
Quỳnh – Phạm Dao
Trần Thị Quỳnh Dao
2. Dao Trì đào thục:
Dao: tên một loài ngọc
quý; trì: cái ao; Dao
Trì: tên cun của bà Tây
Vương Mẫu; đào: cây đào,
quả đào; thục: chín
Nghĩa: Đào chín ở cung
Dao Trì. Tương truyền
cung Dao Trì của bà Tây
Vương Mẫu có trồng đào,
cứ ba nghìn năm có trái
một lần.
Ví dụ đặt tên: Lâm Thị
Đào – Nguyễn Thị Dao
Trì.
3. Diện tự liên hoa:
Diện: mặt; tự: giống
như; liên: sen; hoa:
bông hoa
Nghĩa: Mặt giống như hoa
sen. Ý nói có nhan sắc
đẹp
Ví dụ đặt tên: Lê Thị
Liên Hoa – Vũ Hoa Diện
Phạm Diện Liên – Trần Tự
Liên
4. Duyệt nhân thành
thế:
Duyệt: xem xét, nhóm
lại; nhân: người; thành:
trở nên; thành ra: thế:
đời
Nghĩa: Nhóm đoàn thể lại
thì thành đời.
Sách Lục Cơ Phú có câu:
“Xuyên duyệt thuỷ dĩ
thành xuyên, thuỷ thao
thao nhi nhật độ; thế
duyệt nhân dĩ thành thế,
nhân nhiễm nhiễm nhi
thành mộ” (“Sông, nhóm
nước mà thành sông, nước
cuộn cuộn mà chảy hàng
ngày; đời, nhóm người mà
thành đời, người lụi cụi
đi đến già”)
Ví dụ đặt tên: Phạm Thế
Duyệt – Đỗ Thành Nhân
Đinh Thế Nhân – Trần
Duyệt Nhân
5. Dược lung trung
vật:
Dược: thuốc; lung: cái
lồng tre, đây chỉ tủ
đựng thuốc; trung:
trong; vật: đồ vật,
thuốc, dược liệu
Nghĩa: Thuốc trong tủ
thuốc. Ý nói người tài
giỏi được dự bị để dùng
ngày sau.
Đường Thư kể rằng Nguyên
Hành Xung đời Đường nói
với Địch Nhân Kiệt rằng:
“Phàm trị nước phải tích
trữ vật liệu cần dùng
như nem, chả, thịt, cá
thì dùng làm đồ ăn, sâm
linh thì dùng để trị
bệnh. Hành Xung này cũng
muốn làm mọt vị thuốc
hèn mọn trong tủ ngài”.
Địch Nhân Kiệt cười mà
rằng: “Quân chính ngô
dược lung trung vật, hà
khả nhất nhật vô dã”
(“Ông chính là một vị
thuốc trong tủ ta, ngày
nào mà lại không có
được”)
Ví dụ đặt tên: Phạm Dược
Trung – Trần Trung Dược
Mai Lung Dược
6. Diên phi ngư dược:
Diên: diều; phi: bay;
ngư: cá; dược: nhảy
Nghĩa: Diều bay cá nhảy.
Chỉ thiên nhiên sinh
động con người an vui
Kinh Thi: “Diên phi lệ
thiên, ngư dược vu uyên”
(“diều bay cao đến trời,
cá bơi nhảy dưới vực
sâu”)
Ví dụ đặt tên: Lý Diên
Phi – Phạm Dược Uyên
Đỗ Phi Diên